Wyszukiwanie:

Logowanie:

Realizatorzy:

"Strach" - Jan Tomasz Gross

Recenzja powstała na podstawie wypowiedzi klubowiczów

Jan Tomasz Gross oddaje w nasze ręce książkę, której tytuł a właściwie pod tytuł mówi sam za siebie : " Strach" - antysemityzm w Polsce tuż po wojnie ; historia moralnej zapaści. W większości z nas pewnie słyszała o tej książce z powodu polemiki jaka się wytworzyła na jej temat zaraz po ukazaniu się na rynku wydawniczym. Gross w tej książce dokonuje moralnego rozliczenia Polaków za nieszczęścia jakie spotkały naród żydowski podczas wojny i tuż po niej na naszym terenie. Jeżeli ta pozycja podobnie jak "Sąsiedzi" miała być podstawą do rozpoczęcia dyskusji na temat trudnych relacji polsko - żydowskich, to moim zdaniem autor bardzo chybił. Dlaczego ? Ponieważ żeby podjąć dyskusje na tak delikatny i drażliwy  temat wymagana jest rzetelność i uczciwość głoszonych tez. Niestety książka Grossa nie zawiera odrobiny obiektywizmu. Autor według swojego, mam wrażenie ograniczonego punktu widzenia, dobiera fakty tylko te, które mu pasują, tworząc własną wizję historii.  Postawę polskiego społeczeństwa generalizuje i przedstawia Polaków jako patologicznych antysemitów żądnych krwi i mienia żydowskiego. Ponadto całe zło II wojny światowej autor sprowadza wyłącznie do Holocaustu i cierpienia nacji żydowskiej, pomijając inne narody. Jak było faktycznie, całe szczęście pewnym faktom nie da się zaprzeczyć.

Nie ukrywam, że ciężko się pisze o takich książkach jak "Strach". Ponieważ została przyjęta taka formuła, nie tylko w Polsce ale i na świecie, że gdy tylko ktoś wypowiada się w tonie nieprzychylnym do narodu żydowskiego, to jest od razu strasznym ANTYSEMITĄ, i należy go za to zganić i potępić. Ale gdy ktoś taki jak Gross pisze tak oszczerczą książkę o narodzie polskim, to jest próba podjęcia dialogu. Dlaczego tak jest? Myślę, że każdy zna odpowiedź na to pytanie. Dyskutując w Klubie o tej książce także nasze "uczucia były mieszane". Nie tak dawno gościliśmy w Naszej Bibliotece Stanisława Srokowskiego, który porusza temat mordu na Kresach, jaki dokonał się na narodzie polskim. Wbrew pozorom są to tematy bardzo zbliżone. Takich niesprawiedliwości i "białych plam" w każdej historii jest wiele i oczywiście trzeba o nich głośno mówić i mieć odwagę przyznać się do popełnionych błędów.

Niestety "Strach" nie buduje nastroju do dialogu, wręcz przeciwnie,  potęguje niechęć a nawet u niektórych czytelników może wywołać wrogość. Dlatego jako uzupełnienie tej książki, jeżeli się już na nią ktoś zdecyduje, polecam "Cenę Strachu" - Gross w oczach historyków. Jest to zbiór publikacji prasowych o książkach Jana Tomasza Grossa. Moim zdaniem jest to wręcz niezbędny dodatek, który pomorze nam wyciągnąć właściwe wnioski.

Zbigniew Pacho
Moderator DKK przy MBP w Rawie Mazowieckiej

Recenzja książki "Strach..." J.T. Grossa

Jeszcze przed trafieniem do polskich księgarni książka Jana Tomasza Grossa, "Strach" wzbudzała wiele emocji i kontrowersji. Na łamach prasy i w telewizji publicyści  toczyli zażarte dyskusje na temat relacji Polaków i Żydów oraz problemu polskiego antysemityzmu.

Pojawiło się wiele recenzji książki, dlatego warto była ją przeczytać i omówić swoje wrażenia podczas spotkania na DKK.

Nowa książka Grossa miała być szansą na rozpoczęcie poważnej dyskusji na temat trudnych i złożonych stosunków polsko -żydowskich, tuż po zakończeniu II wojny światowej.

Henryk Woźniakowski, wydawca książki ze Znaku  stwierdza, że  powieść zawiera fakty, które "nie wiszą w próżni; są zilustrowane i wsparte świadectwami, badaniami historyków i błyskotliwą argumentacją".
Szkoda tylko, że w książce  dostrzegamy tylko jeden punkt widzenia, który każe patrzeć na przeszłość jedynie przez pryzmat cierpienia tylko ludności żydowskiej i przypisuje ogółowi społeczeństwa polskiego wrogość wobec sowich żydowskich sąsiadów.  

Gross powinien zachować ostrożność i dystans do opisywanych wydarzeń. W narracji zabrakło przynajmniej próby dostrzeżenia, kontekstu wydarzeń.

Autor  nie wspomina o uwikłania części Żydów w komunizm, ani o eksterminacyjnej polityce nazistowskiej skierowanej przeciw nie-Żydom, ani o zbrodniach komunistycznych.

Dorota Dusińska
Opiekun DKK przy MBP w Pabianicach

Statystyki działalności

Wykaz zakupionych ksiażek

Jak założyć lub dołączyć?

KONTAKT

Kinga Siekierska

Koordynator wojewódzki DKK
Działu Metodyki Analiz i Szkoleń
WBP im. Marsz. J. Piłsudskiego w Łodzi

tel. 42 663 03 53

2011 WiMBP w Łodzi